Arama Site Ağacı Anasayfa


Kuruluş ve Tarihçe

BUCAK İLÇESİ

    Tarihçe:    

         İlçemizin bilinen tarihi M.Ö. 1900 yıllarda Pisidialılar ile başlar. M.Ö. 1200 yıllarda Friglerin sonrasında Perslerin, İskender’in ve İskender’in ölümünden sonra Romalıların egemen olduğu bilinmektedir. Bucak’ta yapılan kazı ve incelemelere göre uygarlık, tarihöncesi çağlarına kadar uzanmaktadır. Neolitik, kalkolitik ve eski tunç çağı devirleri Bucak’ta da hüküm sürmüştür.

İlçe merkezimizdeki Höyücek’te Prof. Refik Duru tarafından yapılan kazılarda M.Ö. 6. ve 7. binli yıllara ait eserler bulunmuştur.

        Bucak’ta tarihöncesi çağlarına ait pek çok höyük bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

1-Tepecik Höyüğü.(İlçe merkezinde)

2-Höyücek Höyüğü.(İlçe merkezinde)

3-Çingene Tepesi.(İlçe merkezinde)

4-Şerefönü ve Bozburun (İkizce Höyük) Höyükleri.(Ürkütlü Kasabası)

5-Yuva Höyüğü.(Yuva Köyü’nde)

6-Uğurlu Höyüğü.(Uğurlu Köyü’nde)

7-Karaaliler Höyüğü.(Karaaliler Köyü’nde)

    Bu höyüklerden de anlaşılacağı gibi Bucak’ta ilk yerleşimler tarihöncesi çağlara kadar dayanmaktadır. Tarihin her döneminde Bucak çevresi birçok devletin egemenlik sahası içinde görülmektedir. Bucak çevresinde kurulan devletler sırasıyla Pisityalılar, Persler, Makedonyalılar, Selefkoslar, Romalılar, Bizanslılar ve Türklerin kurduğu devletler olan Selçuklular, Beylikler Dönemi, Osmanlılar ve son olarak Türkiye Cumhuriyeti’dir.

    Türklerin bu topraklara gelmesinden önce bu topraklarda egemenlik kuran devletlerden kalma pek çok tarihi kalıntı ilçemizde görülmektedir. Evliye Çelebi’nin ünlü Seyahatnamesinde harap olarak belirttiği bu kalıntıların izleri günümüzde de görülmektedir.

    Bunlarışöyle sıralayabiliriz: ( Bu uygarlıklar M.Ö 1900 yıllarına, Pisidyalılara dayanır.)

1-Kremna (Çamlık Köyü’nde Roma Şehri)

2-Kodrula (Kestel Köyünde, Roma Şehri)

3-Kretapolis (Kızılkaya’da, Roma Şehri)

4-Sia(Osia) (Karaot Köyü’nde, Roma Şehri)

5-Komama (Ürkütlü’de, Yunan yerleşmesi)

6-Milyas (Kocaaliler’de Yunan-Roma yerleşmesi)

7-Sur kalıntısı (Taşyayla Köyü’nde)

8-Yunan kaya mezarı (Kuşbaba Köyü’nde)

9-Bizans kalıntısı(Kızıllı Köyü’nde)

10-Bizans kalıntısı(Kızılseki Köyü’nde)

        
Son zamanlarda yapılan kazılara göre kayıp şehirler Kreates ve Kreatyum’un ilçemiz Onaç Yakası’nda ve Boğazköy’de olduğu tespit edilmiştir.

       Türklerden önceki yerleşimler ve uygarlıkların bu kısa tanıtımından sonra ebedi Türk yurdu olan bu toprakların Türklerle tanışmasına geçebiliriz. Malazgirt Zaferi’yle Türklere Anadolu’nun kapıları açılmıştır. Yalnız, bu büyük zaferden önce Anadolu Türklerle tanışmıştı. Kolonizatör Türk Dervişleri (Alperenler)nin bu topraklara geldiği, arkadan gelecekler için altyapı oluşturduğu bilinen bir gerçektir. İlçemizin çeşitli yerlerindeki adı sanı bilinmeyen ve “yatır” olarak adlandırılan mezarlar bu dervişlere ait olabilir.

        Türkler, 1204’te III. Kılıç Arslan zamanında bu bölgeye gelip yerleşmişlerdir. Başta Kayılar olmak üzere Afşar, Çavdar, Bayındır, Bayat, Kınık, Salur, Eğmür boyları bu yerleşmişlerdir.

(Selçuklular Zamanında Türkiye, Prof. Dr. Osman Turan, s.266)

      Moğolların doğudan sıkıştırmasıyla Türkler batıya kaçarcasına çekilmişler, buradaki sahipsiz topraklara yerleşmişlerdir. Çünkü burada yaşayan halk, Türklerin gelmesinden çekinerek İzmit’e çekilmiştir.

(Selçuklular Tarihi ve Türk İslam medeniyeti, Prof. Dr. Osman Turan, s.304)

      Kaynaklarda da belirtildiği gibi Bucak ve çevresine Selçuklular Dönemi’nde yoğun bir yerleşme vardır. Bu yerleşmelerin sonucunda tarihi Kremna yakınlarında Girmiye kurulmuş, daha sonra büyümüş, kaza merkezi olmuştur.

       Bugünkü Melli(Kocaaliler) çevresine de yerleşimlerin ilk temeli bu dönemde atılmıştır. Kalıntılar ve tarihi kayıtlardan anlaşıldığına göre ilçe merkezimiz çevresinde de yerleşimler olmuştur. Bugünkü İncirhanı çevresinde İncirli Köyü kurulmuştur.

      Evliya Çelebi, İncirli Köyü’nün, Teke toprağında Müslüman köyüdür, cümlesiyle tanıtmaktadır. Şemsettin Sami, Kamus-ul Alam’da İncirli Köyü’nüİncir Bazarı olarak tanıtmaktadır. Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Doçenti Nuri Köstüklü, İncir Bazarı Köyü’nün 1820–1836 yıllarında ödediği vergileri şeri sicillere dayanarak vermektedir(Hamit Sancağı ve Türkiye, S.Ü Yayınları, 1990)

      Buradan hareketle İncir veya İncir Bazarı yerleşim biriminin varlığı kesinlik kazanıyor. İncir Bazarı’ndan başka ilçemiz yakınlarında Turba’da Eskiköy’de, bugün halen Hamit Köyü denilen mevkide ve İncirdere yakınlarında Güğüp Köyü’nün kalıntılarına rastlanmaktadır. Bu köyler İncirli Köyü’nü doğrudan görmektedir. Onaç Köyü de şimdiki S. Çarşısı yakınlarındaydı.

     İncirli’de haftanın bir gününde Pazar kurulurdu. Yukarıda belirttiğimiz köylerden bu pazara gelenler olurdu. Pazar, kervan yolunun üzerindeydi. Bugün belirttiğimiz bu köylerden yalnızca Girmiye yaşamaktadır. Diğerleri tarih sahnesinden silinmiştir. Bu köylerin nasıl ortadan kalktığı konusunda ancak ip uzu sayılabilecek bilgilerden başka bilgi yoktur. Tarihi kayıtlara göre Şahkulu (Baba Tekeli) baskınları ile 1830’da çıkan ve 7 yıl süren, günde pek çok insanın öldüğü veba salgını bu köylerin ortadan kalkmasında etkili olabilir. 1381 yılında Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisine katılmış, Osmanlılar devrinde Konya sancağına bağlı olan İlçemiz 1820 yılında Girmiye adı altında Teke Sancağına, 1900 yılında Oğuzhan Nahiyesi olarak Antalya’ya ve 1926 yılında Bucak Kazası olarak Burdur iline bağlanmış ve aynı yıllarda belediye teşkilatı kurulmuştur. Bucak, Cumhuriyet döneminde yapılan siyasi düzenlemeyle 30.05.1926 tarih ve 877 sayılı kanunla bugünkü adı olan Bucak’ı resmen almıştır.

     Bucak İlçesinin Kuruluşu:

    

        İlçe merkezimizin kuruluşuyla ilgili kesin bir belgi yoktur, rivayetler vardır. Ancak, Alâeddin Camii avlusunda bulunan mezar taşında Hicrî 811 tarihi sabittir. Bu tarihe göre ilçe merkezimizin kuruluşu 600 yıl öncesine dayanır. (En az) (Hicrî 811 tarihi Miladi 1408’e denk gelir .)

İncir Pazarı’nda kurulan pazara çevre köylerden gelenler, alış-veriş yapanlar olurdu. Onaç Köyü yakınlarında ve şimdiki Alaadin Mahallesi çevresinde pazarcılar soyulurdu. Devrin ileri gelenleri bu durumu o zaman bağlı olunan Konya’ya ilettiler. Bunun üzerine Alaadin Paşa (Sarı Paşa) komutasında bir grup asker gelerek güvenliği sağladı. Gelen askerler bir karakol görevi için şimdiki Alaaddin Mahallesi’ne yerleşti. Askerlerin yerleşim yerine Alaaddin’nin Askerlerinin Yeri, Alaaddin’in yeri dendi, sonradan Alaaddin mahallesi adını aldı. Alaaddin Mahallesi; ilçemizin ilk çekirdek kuruluşu oldu. Karye olarak Girmiye’ye bağlandı. O dönemde ilçemizin oturduğu bu alan, ilme bitkisi ve bataklıklarla kaplıydı. İçinde vahşi hayvanlar bulunuyordu. Askerler yerleşince güvenli bir saha oluştu. Bu sahanın yakınlarına yeni yerleşimler oldu. İlmeli Bucak denilen işe yaramaz alanın çevresindeki yamaçlardan küçük oymaklar oluşturuldu. Karayvat adlı bir yörüğün yerleşimiyle Karayvatlar, Alanya ve Haymana Yörüklerinin yerleşimiyle Yörükler Mahallesi oluştu. Tepe çevresinde yapılan camiden dolayı Camii Mahallesi, askerler çavuşunun evinden dolayı adını alan Çavuşlar Mahallesi oluştu. Cazip bir yer haline gelen bu bölge yeni yerleşmelere sahne oldu. İlmeli Bucak’taki ilmeler temizlenmeye, bataklık kurutulmaya başlandı. Yüzyılımızın başında şimdiki Pazar Mahallesi Mevkiinde pazar kurulmaya başlandı. Böylece Pazar Mahallesi oluştu. Bucak’ın bu dönemde Konya Vilayeti, Antalya Sancak ve Kazası’na bağlı bir nahiye merkezi olduğu kayıtlarda sabittir.

         İlçemizin ilk bayan öğretmeni Seher İKİZOĞLU'dur. İlçe eşrafının ifadesine göre İlçenin adı da Oğuzhan Nahiyesi’dir.

         Bucak, 25 Haziran 1919 günüİtalyanlar tarafından işgal edildi. 8–9 Temmuz 1921’de İtalyan işgali son buldu.

        Bütün bu bilgilerden anlaşılacağı gibi ilçe merkezimiz İlmeli Bucak adıyla anılan dar bölgeye kurulmuş, bu adla anılmış, daha sonra Oğuzhan adını almıştır. Cumhuriyet döneminde yapılan siyasi düzenlemeyle 30.05.1926 tarih ve 877 sayılı kanunla bugünkü adı olan Bucak’ı resmen almıştır. Çevresinde önceden kurulan ve Osmanlı döneminde Hamit Sancağı’nın (Isparta merkezli) 14 ilçesinden biri olan İncir Pazarı Kazası’nın bir devamıdır. İncir Pazarı sakinlerinin yakın zamana kadar Bucak’ta kışlayıp İncirhan’ın çevresindeki yazlıklarında yazladıkları sabittir. O halde ilçemizin temeli olarak İncir Pazarı Kazası kabul edilmelidir.

        1948’de hükümet konağının yapılmasıyla yeni bir mahallenin temeli atılmış, oluşan mahalleye Konak Mahallesi denmiştir. 1962 yılında yapılan imar planıyla Pazar Mahallesi bölünerek Oğuzhan Mahallesi olmuştur. O tarihten itibaren yeni düzenlemelerle yeni mahalleler oluşmuş, devrin yöneticileri zamana uygun adlar vermişlerdir. Yeni Mahalle, Mehmet Akif Mahallesi, Mimar Sinan Mahallesi, Barbaros Mahallesi, Sanayi Mahallesi, Yunus Emre Mahallesi yeni mahallelerimizdendir.

        İlçemizde Bulunan Türk Dönemi Tarihi Eserleri:

1-  İncirhanı: Selçuklu Sultanı 11.Keyhüsrev zamanında yapılmıştır. Bucak
   
İlçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

2- Susuzhanı: Susuz Köyü’ndedir. 11.Keyhüsrev zamanında yapılmıştır.

3- Kuyular ve Sarnıçlar:İlçemiz yakınlarında Selçuklulardan Kalma Çift 
    Kuyusu, Uzun Kuyu vard
ır. HacıÖmer Sarnıcı da tarihi bir eserdir.

4- Çeşmeler:Üçpınar, Kocakavak Pınarı, İncepınar, İncirhanı Pınarıtarihi
    ç
eşmelerimizdendir

 
 


Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 1139 kez gösterilmiştir.